امین براتی، روانشناس کودک و نوجوان در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در اصفهان، با اشاره به تغییر رفتاری ملموس در گذار از کودکی به نوجوانی، اظهار داشت: بسیاری از والدین از این گلهمندند که فرزندشان که تا دیروز مطیع و خوشبرخورد بود، امروز در برابر خواستههای آنها موضعگیری کرده و به سرعت دچار خشم میشود. این یک فرآیند طبیعی در مسیر استقلال و رسیدن به بزرگسالی است که تنها با مدیریت صحیح فضا قابل کنترل خواهد بود.
وی نوجوانی را به تکنولوژی تشبیه کرد و افزود: تکنولوژی و هوش مصنوعی بسیار کارآمد هستند اما مشکل زمانی آغاز میشود که فرهنگ استفاده از آنها را نیاموخته باشیم. نوجوان نیز انسانی است که در حال خروج از دنیای کودکی و حرکت به سمت آیندهای روشن است؛ لذا والدین باید چگونگی برخورد با این ابزار قدرتمند انسانی را بیاموزند تا بتوانند خشم او را مهار کنند.
براتی، برای تبیین لزوم بلوغ فکری در روابط، به ذکر یک مثال عینی پرداخت و گفت: اگر دوست صمیمی شما مبلغ کلانی پول قرض بخواهد، شما به دلیل اعتماد و دوستی به او پاسخ مثبت میدهید اما منطق و بلوغ حکم میکند که حتماً "رسید" دریافت کنید. این رسید به معنای بیاعتمادی نیست، بلکه نشاندهنده حسابوکتاب و مدیریت رابطه است.
وی خاطرنشان کرد: در روابط خانوادگی با نوجوان نیز، داشتن چارچوبهای منطقی و آگاهی از پیامد رفتارهای اشتباه، همانند آن "رسید" بانکی عمل میکند که مانع از تخریب رابطههای صمیمی در هنگام بروز اختلافات مالی یا عاطفی میشود.
نه گفتن نوجوان در خانه، تمرینی برای صیانت از خود در جامعه است
روانشناس کودک گفت: اگر نوجوان در محیط امن خانه و در برابر والدین خود قدرتِ نه گفتن را پیدا نکند، در آینده و در فضای جامعه نیز توانایی دفاع از حقوق خود را نخواهد داشت.
وی با اشاره به لزوم درک متقابل در فضای خانواده اظهار داشت: زمانی که نوجوان دچار خشم میشود، در واقع در حال استفاده از یک مکانیزم دفاعی است. والدین آگاه به جای فریاد زدن، باید با جملاتی نظیر "من تو را درک میکنم" فضا را آرام کرده و بستری برای گفتوگو درباره ریشه مشکلات فراهم کنند.
براتی به یکی از باورهای اشتباه والدین در تربیت اشاره کرد و افزود: برخی والدین انتظار دارند نوجوان در برابر هر خواسته آنها بگوید "چشم" و هیچ مخالفتی نکند. اما باید از این والدین پرسید که اگر نوجوان شما در محیط خانه "نه گفتن" را یاد نگیرد، کجا باید این مهارت حیاتی را بیاموزد؟
وی تصریح کرد: مخالفت و ابراز نظر مخالف توسط نوجوان، لزوماً به معنای بد بودن یا بیادبی او نیست؛ بلکه نشاندهنده شکلگیری شخصیت و یادگیری مهارتی است که او را در برابر آسیبهای اجتماعی مصون میدارد. والدین باید فضایی فراهم کنند که نوجوان بدون ترس از سرکوب، بتواند نظرات متفاوت خود را ابراز کند تا در آینده فردی با عزتنفس و قاطع در جامعه باشد.
نظر شما